İDARİ YARGI SORULARI

İDARİ YARGI SORULARI

 

1.       2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na göre idari dava türlerini sayınız?

(2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Madde-2/a,b,c)

        a-İptal davaları

        b-Tam yargı davaları

        c-Uyuşmazlıklara ilişkin davalar

 

2.       Belediye bütçesini kaymakam yerine vali onaylarsa hangi tür yetkisizlik olur?

Kişi yönünden yetkisizlik

 

3.        Kurumlar arası kamulaştırma durumunda uyuşmazlığı kim çözer?
 Danıştay

 

4.       Danıştay dava dairelerinde duruşma yapıldıktan en geç kaç gün içinde karar verilir?

15 gün içinde.

 

5.       İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı nedir?

İdari dava türleri şunlardır :

a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,

b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,

c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.

Cumhurbaşkanının doğrudan doğruya yaptığı işlemler idari yargı denetimi dışındadır.

 

1.       Birden fazla idari işlem için aynı dilekçe ile dava açılabilir mi?

Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep–sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir.

 

2.       İdari işlemler ile ilgili olarak görevli olmayan yerlere başvurma halinin sonuçlarını anlatınız.

Çözümlenmesi Danıştayın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli ve askeri yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabilir. Görevsiz yargı merciine başvurma tarihi, Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edilir.

Adli veya askeri yargı yerlerine açılan ve görevsizlik sebebiyle reddedilen davalarda, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra birinci fıkrada yazılı otuz günlük süre geçirilmiş olsa dahi, idari dava açılması için öngörülen süre henüz dolmamış ise bu süre içinde idari dava açılabilir.

 

3.       Danıştayda, idare ve vergi mahkemelerinde dava açma sürelerini ve bu sürelerin başlangıcını açıklayınız.

1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler;

a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,

b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği;

Tarihi izleyen günden başlar.

3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar.

4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.

 

4.       Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki konusunu açıklayınız.

1. Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

2. Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

3.  Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.

 

5.       İdari yargı yetkisinin sınırını açıklayınız?

İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.

 

6.       İdari yargı sistemimizin özellikleri nelerdir ?

İdari yargı sistemimizin özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

a)Yönetsel yargı sistemimiz, dayanağını Anayasadan alır.

b)Yönetsel yargı sistemimiz Danıştay biçiminde örgütlenmiştir. Danıştay hem yargısal, hem yönetsel görevleri olan bir yüksek mahkemedir.

c)Yönetsel yargı sistemimizde “ genel görev ilkesi uygulanır. Yönetimin yönetim hukukundan doğan eylem ve işlemlerine karşı yönetsel yargıda dava açılır. Bunun için açık bir yasa hükmüne gerek yoktur. Yönetsel işlemlere karşı adalet mahkemelerinde dava açılabilmesi için açık bir yasal düzenlemeye gerek vardır.

d)Yönetsel yargının görev alanı geniş tutulmuştur.Yönetsel yargıda , hem yönetsel işlemlerin iptali ,hem yönetimin eylem ve işlemlerinden doğan haksızlıkların giderilmesi dava edilebilir.

e)Yönetsel yargı alanındaki ilk derece yönetsel yargı yetkileri,mahkeme niteliğindeki kuruluşlardır.ilk derece mahkemesi olan “İdare Mahkemeleri” genel görevli mahkemelerdir.

f) Yönetsel Yargı alanında iki  yüksek mahkeme vardır. Bunlardan biri Danıştay, diğeri Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’dir. Bunların her ikisi de özel görevli birer yüksek  mahkemelerdir.

7.       İptal davasının nitelikleri nelerdir ?

İptal davası, hukuka aykırı bir idari işlemin, idari yargı yerlerince iptal edilmesini sağlayan bir dava türüdür . İptal davası, İdari Yargılama Usulü Kanunu tarafından “idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebeb, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan” davalar olarak tanımlanmıştır. (İYUK 2. maddesi)

 

8.       İptal davası sonucunda iptal kararlarının yerine getirme zorunluluğunun yasal dayanağını açıklayınız ?

Hukukumuza göre, İdare, iptal kararlarını yerine getirmek, iptal kararlarının gereklerine göre işlem yapmak zorundadır. Bu konu ile ilgili olarak 1982 Anayasasının 138. maddesinin son fıkrasında;“Yasama ve yürütme organları ve idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez” hükmü getirilmiştir.Ayrıca İdari Yargılama Usulü Kanunu, bu alanda  daha ayrıntılı bir düzenlemeye gitmiştir.

a)Esas hakkındaki kararlar gibi, yürütmenin durdurulması kararlarının  da yerine getirilmesi zorunludur.

b)Kararlar en geç otuz gün içinde yerine getirilir.

c)Kararların yerine getirilmesinin, geciktirilmesi ,Yönetimin hukuksal sorumluluğunu gerektirir.

d)Kararın, kamu görevlisi tarafından kasten yerine getirilmemesi, kamu görevlisinin sorumluluğunu gerektirir.

e)Tam yargı davalarına ilişkin kararlar genel hükümlere göre yerine getirilir.

f)Tazminat kararları ile vergi uyuşmazlıklarına ilişkin karaların uygulanmasının geciktirilmesi durumunda yasal gecikme faizi ödenir.

Bu kurallardan açıkça anlaşılacağı gibi,idare yargı kararlarını yerine getirmek zorundadır. Bu konuda idareye, yargı kararlarını yerine getirmenin dışında herhangi bir olanak tanınmamıştır.

9.       Aynı hiyerarşi içinde bulunan kuruluşlar arasında iptal davası açılıp açılamayacağı hakkında bilgi veriniz?

Aynı hiyerarşi içinde yer alan kuruluşlar arasında iptal davası açılabilmesi söz konusu değildir. Hiyerarşik üstün emri altında bulunan bir kuruluşun, kararının iptali için dava açmasına gerek yoktur. Üst hiyerarşik yetkisini kullanarak, yargı yerine başvurmadan, emri altındakilerin kararını iptal edebilir . Hiyerarşik denetimin uygulandığı kuruluş da hiyerarşik denetimine karşı dava açamaz ; dava açmakta menfaati yoktur.

Danıştay bir kararında “Milli Eğitim Bakanlığı’nca çıkarılan Lise ve Ortaokullar Yönetmeliğinin bir maddesinin iptali için Tokat Valisi tarafından açılan davayı, Danıştay “Ehliyet” yönünden reddetmiştir.”

10.    Danıştay’da, idare mahkemelerinde  vergi mahkemelerinde  dava açma süresi nedir?

Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde;  Danıştayda, İdare mahkemelerinde altmış,  Vergi mahkemelerinde otuz gündür.

 

11.    İdari dava açma süresini yazınız.

        Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay da ve İdare Mahkemelerinde 60 ve vergi mahkemelerinde 30 gündür.

          

12.    Danıştay da dava dosyaları en geç ne kadar sürede sonuçlandırılır.

En geç 6 ay içinde sonuçlandırılır.

       

13.    Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare ne kadar süre içinde işlem tesis etmeye mecburdur.

        Kararın İdareye tebliğinden itibaren 30 gündür.

 

14.    Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme hangisidir.

        Kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri İdare Mahkemesidir.

 

15.    İdare ve Vergi Mahkemelerinin tek hakimli olarak verdiği nihai kararlara karşı itiraz nereye ve ne kadar sürede yapılır.

        Mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki Bölge İdare Mahkemesine otuz gün içinde itiraz edilebilir.

 

16.    2577 Sayılı “İdari Yargılama Usulü Kanunu”nun kapsamını açıklayınız.

2577 Sayılı “İdari Yargılama Usulü Kanunu”; Danıştay, Bölge İdare ve İdare ile Vergi Mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümünü kapsar

 

17.    İdari Yargılama Usulü Kanunu”esaslarına göre Dava Açma Sürelerini belirtiniz.

Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde; Danıştay ve İdare Mahkemelerinde (60) Altmış, Vergi Mahkemelerinde ise (30) Otuz gündür.

 

18.    İdari davalarda “Genel Yetki” hangi idare mahkemesine aittir ?

Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.

 19.    Temyiz”i açıklayınız ?

Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararları, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay da temyiz edilebilir. Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen (30) otuz gün içinde Danıştay da temyiz yoluna başvurulabilir.

 

20.    Temyiz edilemeyecek kararlar nelerdir ?

İdare ve Vergi Mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararları temyiz edilemez.

 

 

21.    İdari davalarda dava açma zamanaşımı süresi nedir?

(60) gün

 

22.    İdari yargı mercilerini yazınız.

a)İdare ve Vergi mahkemeleri

        b)Bölge İdare mahkemeleri

        c)Danıştay

 

23.    İdari yargıda yürütmeyi durdurma kararı verilebilmesinin koşulları nedir?

Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

 

24.    İdarenin takdir yetkisinin sınırları nelerdir?

İdare takdir yetkisini kullanırken, yasal sınırlar içinde kalmalı, yasalar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı eşitlik ilkesini gözetmeli, takdir yetkisini kamu yararı için kullanmalıdır.  

 

25.    İdari Dava Türleri nelerdir? Açıklayınız?

İdari İşlemler için açılan iptal davaları.

İdari eylem ve işlemlerden dolayı açılan tam yargı davaları

İdari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklardan dolayı açılan davalar. (Madde 2)

 

26.    İdari İşlemler için kaç tür hukuka aykırılık nedeni ile iptal davası açılabilir?

Yetki              Şekil       Sebep     Konu      Maksat

 

27.    Danıştay, İdare ve vergi mahkemelerine dava açma süreleri ne kadardır?

Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 60 (Altmış), vergi mahkemelerinde 30 (Otuz) gündür.(Madde 7)

 

28.    Doğrudan doğruya tam yargı davası hangi hallerde açılabilir? Açıklayınız?

İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren beş yıl içerisinde ilgili daireye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında 60 (Altmış) gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içerisinde dava açılabilir. (Madde 13)      

 

29.    Türk İdari Yargı Sisteminde Kararlara karşı İtiraz Mercii neresidir ve itiraz süresi ne kadardır?

        İdare ve vergi mahkemelerinin tek hakimle verdikleri kararlara karşı özel kanunlarda aksine hüküm olsa dahi 30 gün içerisinde mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.(Madde 45)

 

30.    İYUK’na göre idari dava türleri nelerdir? Açıklayınız. 

            İdari dava türleri şunlardır:

             a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,

             b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,

             c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

 

31.    İYUK’na göre idari yargı yetkisinin sınırı nedir? Açıklayınız

        İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.

                      

32.    İYUK’na göre dava açma sürelerini belirtiniz?

            Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

 

33.    İYUK’na göre kararlara karşı başvuru yolları (kanun yolları) nelerdir?  İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararına karşı itiraz yoluna başvurulabilir mi? Neden? 

        Kanun yolları şunlardır: İtiraz, Temyiz, Kanun Yararına Bozma, Yargılamanın yenilenmesi, Kararın düzeltilmesidir.

İlk inceleme üzerine Danıştay veya mahkemelerce verilen; idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararına karşı itiraz yoluna başvurulamaz. Çünkü ancak nihai kararlara karşı itiraz yoluna başvurulabilir. Oysa verilen karar ara kararı niteliğindedir.     

 

34.    Danıştayda veya İdare Mahkemesinde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurur mu? Yürütmesinin durdurulmasına hangi şartların gerçekleşmesi durumunda karar verilebilir?

Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !